Türkiye'de bağımlılıkla mücadele alanında en köklü ve tanınan sivil toplum kuruluşu Türkiye Yeşilay Cemiyeti'dir. Kökleri Cumhuriyet'in ilanından önceye dayanan bu kuruluşun bugünkü danışmanlık ayağı YEDAM (Yeşilay Danışmanlık Merkezi), Türkiye'nin dört bir yanında ücretsiz hizmet sunar.
Yeşilay'ın Kuruluşu
Türkiye Yeşilay Cemiyeti, 5 Mart 1920'de "Hilâl-i Ahdar" adıyla, Osmanlı'nın son döneminde İstanbul'da kurulmuştur. 1934'te Cumhuriyet döneminde "Türkiye Yeşilay Cemiyeti" adını almıştır. Amacı: özellikle gençleri alkol, tütün ve madde bağımlılığından koruyarak sağlıklı bir topluma katkıda bulunmaktır.
Başlangıçta yalnız alkol karşıtı bir hareket olarak kurulan Yeşilay, zamanla madde, tütün, kumar, teknoloji ve diğer bağımlılıkları da kapsayan bütüncül bir sivil toplum kuruluşuna dönüşmüştür.
Uluslararası Mavi Haç (Blue Cross) hareketi ve Hristiyan sembolizmine karşılık, Osmanlı döneminde benzer amaçla kurulan yerli bir alkol karşıtı hareket "Hilâl-i Ahdar" — yani Yeşil Ay — ismini aldı. "Hilâl" sembolü İslam ile, "yeşil" renk ise sağlık ve yaşamla ilişkilendirildi.
YEDAM Nedir?
YEDAM, "Yeşilay Danışmanlık Merkezi" anlamına gelir. Türkiye Yeşilay Cemiyeti'nin kurduğu, bağımlılık alanında ücretsiz psikososyal destek sunan danışmanlık merkezlerinin ortak adıdır.
YEDAM'ın Hizmetleri
- Bireysel danışmanlık — psikolog ve sosyal hizmet uzmanlarıyla
- Aile danışmanlığı — bağımlı bireyin yakınları için
- Grup çalışmaları
- Rehabilitasyon sonrası takip desteği
- Önleyici eğitim faaliyetleri — okullar, aileler, toplumla
- Online destek — bazı hizmetler dijital ortamda
Türkiye genelinde ücretsiz, gizli ve 7/24 erişim. Psikologlarla telefon görüşmesi yapabilirsiniz.
🌐 Resmi site: yedam.org.tr
YEDAM Merkezleri Nerede Bulunur?
YEDAM, Türkiye'nin birçok ilinde fiziksel merkezler aracılığıyla ücretsiz danışmanlık sunar. Güncel merkez listesi ve randevu için yedam.org.tr'deki "Merkezlerimiz" bölümünü ya da 115 hattını kullanabilirsiniz.
Yeşilay'ın Diğer Programları
- Yeşilay Gençlik Eğitim Programı — okullarda önleyici eğitimler
- Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) — kamu ile ortak
- Yeşilay Kamp — gençlere yönelik bağımlılıktan uzak yaşam kampları
- Akademik araştırma ve yayınlar
- Yeşilay Dergisi — 1925'ten beri yayında, Türkiye'nin en uzun soluklu bağımlılık yayınlarından biri
YEDAM — BAHAR Farkı
Çok kişi bu iki yapıyı karıştırır, oysa farklıdırlar:
BAHAR Merkezi (Üsküdar) — Sağlık Bakanlığı'na bağlı kamu sağlık kurumu, Erenköy RSHEAH bünyesinde bağımlılık alanında ayaktan tıbbi takip yapar.
Birey ihtiyacına göre bir ya da her iki kurumdan da faydalanabilir. YEDAM'dan danışmanlık alıp, tıbbi tedavi için AMATEM/BAHAR'a başvurmak yaygın bir pratiktir.
Yeşilay'ın Sivil Toplum Açısından Önemi
Yeşilay, Türkiye'de bağımlılıkla mücadelenin sadece devletin işi olmadığını, sivil toplumun da aktif rol alabileceğini gösteren öncü kuruluşlardan biridir. İyilik Hali gibi bağımsız sivil girişimler, Yeşilay'ın uzun yılların birikimiyle kurduğu altyapıdan ilham alır ve onun eksik kalan alanları tamamlamaya çalışır.
"Bağımlılıkla mücadele sadece hastane işi değildir. Toplumun her kesiminin — sivil toplum, okul, aile, medya — rol aldığı ortak bir çaba gerektirir. Yeşilay bunun 100 yıllık kanıtıdır."
Nasıl Başvurulur?
- 115'i arayın — YEDAM Danışma Hattı, 7/24 ücretsiz
- yedam.org.tr üzerinden en yakın merkezi bulun
- Doğrudan merkeze başvurun ya da online randevu alın